Ekologiczny kompost - czym się charakteryzuje i jak go produkować?
Ekologiczny kompost - czym się charakteryzuje i jak go produkować?

Kompostowanie jest ekologicznym recyklingiem resztek organicznych, dzięki któremu możemy uzyskać fantastyczny nawóz. W czasach gdy zostajemy niemal zasypani przez śmieci, warto choć część odpadów wykorzystać ponownie poprzez ich przekompostowanie. Odpadków kuchennych również produkujemy coraz więcej – kupujemy zbyt dużo żywności, która często jest wyrzucana. Ale nawet gdy ostrożnie podchodzimy do zakupów, wciąż wyrzucamy całkiem sporo resztek organicznych – obierki, fusy z kawy czy herbaty, nie wspominając ile resztek organicznych „produkujemy” w swoich ogrodach – skoszona trawa, wyrwane chwasty czy opadłe liście – to wszystko może zmienić się w wartościowy, ekologiczny nawóz. Wystarczy tylko dowiedzieć się jak to zrobić!

Kompostownik – plan dla każdego!

Tradycyjny kompostownik kojarzy się z odosobnionym miejscem gdzieś z tyłu ogrodu, z którego dobiegają nie zawsze przyjemne zapachy. Jednak obecna technologia pozwala na prowadzenie kompostownika nie tylko na balkonie mieszkania w bloku, ale nawet we własnej kuchni – szczelne kompostowniki domowe są tak skonstruowane, że nie wydobywają się z nich żadne zapachy, a powstały we wnętrzu kompost może być wspaniałym nawozem dla domowych roślin. Posiadacze ogrodów tym bardziej więc powinni zastanowić się nad zamontowaniem kompostownika, który będzie źródłem ekologicznego nawozu.

Zalety kompostowania

Kompost jest nazywany czarnym złotem ogrodnika – nic w tym dziwnego, odpowiednio przeprowadzony proces kompostowania skutkuje otrzymaniem 100% naturalnego i ekologicznego nawozu, który jest skarbnicą związków odżywczych oraz mikro i makroelementów. Co więcej, kompost jako nawóz nadaje się dla każdej rośliny – bez względu na to, czy uprawiamy rośliny ozdobne, krzewy i drzewa owocowe czy mamy mały, przydomowy warzywnik, a może tylko parę doniczek z ziołami na parapecie. Kompost będzie niezastąpiony w każdej uprawie roślinnej.

Sam nawóz nie jest jedyną zaletą kompostowania, nie należy zapominać o innych korzyściach płynących z posiadania kompostownika:

  • Kompostowanie wymusza rzetelną segregację odpadów i oddzielenie resztek organicznych od wszystkich innych. Dzięki temu pozostałe odpady nieorganiczne zyskują większą możliwość recyklingu, a dodatkowo redukuje się ilość odpadów, które nie są recyklingowane, a które wcześniej znajdowały się w tzw. odpadach mieszanych
  • Niektóre rodzaje kompostowników pozwalają na otrzymanie tak zwanej herbatki kompostowej, która jest idealną pożywką dla roślin.
  • Brak resztek organicznych w koszach na śmieci to mniejsze ryzyko odwiedzin np. szczurów czy innych zwierząt, które żywią się w śmietnikach czy wiatach śmietnikowych. Ogranicza to znacząco ryzyko rozprzestrzeniania się chorób przenoszonych przez te zwierzęta
  • Kosz na śmieci zapełnia się wolniej, zużywa się mniej plastikowych worków na odpady

Jak przebiega proces kompostowania?

Proces kompostowania przebiega w kilku etapach, które potrzebują czasu. Bardzo istotne jest fakt, że w kompoście ekologicznym nie mogą znaleźć się żadne chemiczne przyspieszacze kompostu ani ulepszacze kompostu.

1. Mineralizacja odpadów jest pierwszym etapem kompostowania. Jest to wstępny rozkład materiały przez żywiące się nim mikroorganizmy. Proces ten powoduje wzrost temperatury nawet do 70 stopni Celsjusza.

2. Humifikacja, czyli dalszy rozkład masy i przemieszanie jej składników. W masie powstaje próchnica, a temperatura reakcji powoli spada i zatrzymuje się na poziomie 20 – 30 stopni. Bardzo charakterystyczne dla tego etapu jest gromadne pojawienie się dżdżownic w pryzmie kompostowej.

3. Dojrzewanie kompostu – okres od momentu spadku temperatury, do chwili gdy kompost przyjmie temperaturę otoczenia.

Proces kompostowania na pryzmie kompostowej lub w otwartym kompostowniku trwa około roku. Czas ten może ulec skróceniu, jeśli większa część roku jest bardzo ciepła, gdyż wyższa temperatura otoczenia sprzyja przyspieszaniu procesów zachodzących wewnątrz masy kompostowej.  Zdecydowanie szybciej proces ten zachodzi w małych, szczelnych kompostownikach. Rekordzistą jest nowoczesny termo kompostownik, w którym pełnowartościowy kompost można uzyskać już po 2-3 tygodniach. Zamknięte kompostowniki przerabiają jednak znacznie mniejszą ilość odpadków, dlatego jeśli mamy ich dużo, mogą okazać się niewystarczające do przekompostowania wszystkiego.

Jak zrobić ekologiczny kompost?

Skład kompostu zależy przede wszystkim od tego, co w tym kompoście zostanie umieszczone. Najważniejszymi składnikami kompostu, jak i każdego innego nawozu są takie związki jak fosfor, azot, potas i wapń. Dobry kompost z wysoką zawartością minerałów można uzyskać tylko ze zróżnicowanych odpadów, dlatego w kompostowniku dobrze, aby znalazły się:

  • Odpadki kuchenne (poza mięsem i rybami)
  • Fusy z kawy i herbaty (również torebki)
  • Skorupki jaj
  • Opadłe liście (za wyjątkiem tych o wysokiej zawartości garbników jak dąb, orzech czy olcha)
  • Skoszona trawa
  • Siano i słoma
  • Chwasty i przekwitłe rośliny (ważne aby były bez nasion i bez znamion choroby)
  • Popiół drzewny
  • Stara ziemia z doniczek

Rozdrobnienie odpadków przed wrzuceniem ich do kompostownika przyspieszy i uprości późniejszy ich rozkład. Z kolei składniki suche (siano, słoma, trociny) warto wcześniej namoczyć. Co 2 miesiące całą zawartość kompostownika należy dokładnie przerzucić i wymieszać, dostarczając tym samym tlenu do jego wnętrza i umożliwiając pracę bakteriom tlenowym.

Są takie odpadki, które choć na pierwszy rzut oka wydają się idealne do kompostowania, nie powinny nigdy znaleźć się w kompostowniku. Należą do nich:

  • Resztki mięsa i ryb, wnętrzności, skóry i krew – odpadki te gnijąc wabią muchy, ptaki i szczury
  • Skórki z owoców cytrusowych – mają one bardzo niekorzystny wpływ na mikroorganizmy, gdyż olejki w nich zawarte mają działanie bakteriobójcze
  • Rośliny i ich fragmenty dotknięte chorobą
  • Pestki i nasiona, które mogą wykiełkować na kompostowniku, zaburzając jego pracę
  • Popiół nie pochodzący z drewna
  • Gazety, czasopisma, książki – składniki farb drukarskich mogą być toksyczne
  • Liście olchy, dęby i orzecha, zawierające szkodliwe dla kompostowania garbniki
  • Materiały nie podlegające kompostowaniu – tworzywa sztuczne, szkło i metal

Warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden fakt. Żeby otrzymać kompost w 100 procentach ekologiczny i czysty od skażeń chemiczny należy unikać wrzucania na kompostownik również:

  • Wiórów i trocin powstałych z obróbki drewna i desek, które były wcześniej impregnowane lub malowane
  • Roślin i ich części, które wcześniej pryskane były chemicznymi środkami ochrony roślin
  • Obierek z owoców i warzyw, co do których nie mamy pewności, czy nie zostały na nich użyte chemiczne środki ochrony roślin, a które nie zostały porządnie umyte przed obieraniem
  • Zlewek zawierających substancje chemiczne czy chemię gospodarczą

Siła dżdżownic

Dżdżownice są kluczowe dla powstania kompostu. Jeżeli pryzma kompostowa znajduje się bezpośrednio na ziemi, dżdżownice same znajdą do niej drogę. Ich obecność przyspiesza dojrzewanie kompostu, a ich wydaliny, czyli tak zwane koprolity poprawiają żyzność masy kompostowej. Dżdżownice chętniej przyjdą do pryzmy, jeśli dodamy do niej materiały bogate w cukier. Można również rozważyć zakup dżdżownic kalifornijskich, znanych również jako kompostowce różowe. Wbrew obiegowej opinii, ta odmiana dżdżownic radzi sobie dość dobrze w chłodniejszych temperaturach i może żyć w kompostowniku nawet kilkanaście lat.

Kompostownik i kompostowanie odpadów mają tak wiele zalet, że każdy powinien je rozważyć. Zwłaszcza, że współczesna technika umożliwia kompostowanie nawet we własnej kuchni. Ekologiczny nawóz otrzymujemy całkowicie za darmo, wykonując przy okazji ukłon w stronę planety i środowiska naturalnego. Nie pozostaje zatem nic innego, jak tylko zacząć kompostować odpady!

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl