Ekologiczna uprawa ziemniaków
Ekologiczna uprawa ziemniaków

Ziemniak (Solanum tuberosum) to roślina z rodziny psiankowatych uprawiana na całym świecie na masową skalę. Trudno spotkać kogoś, kto w Polsce ziemniaków nie lubi i nie jada. Bulwy bogate są w skrobię, białka i aminokwasy. Są źródłem witaminy C, beta-karotenu, potasu i fosforu. Są niskokaloryczne i zawierają błonnik. Nic zatem dziwnego, że ta wywodząca się z Ameryki Południowej roślina, przywieziona do Europy z końcem XVI wieku stała się królową jadłospisów. U uprawach światowych zajmuje czwarte miejsce po kukurydzy, ryżu i pszenicy. Jednak uprawa ekologiczna ziemniaka nie jest prostym zadaniem, gdyż jest podatny na wiele chorób, zagrażają mu szkodniki i chwasty. Trzeba mieć ogromną wiedzę i doświadczenie by uprawa ta była opłacalna.

Wymagania uprawowe ziemniaków

W uprawie ekologicznej kluczową rolę odgrywają warunki klimatyczne jakie panują w okresie wegetacji. Plony mogą zostać obniżone przez panującą suszę i zbyt wysokie temperatury. Z drugiej strony większa ilość opadów znacząco plony podwyższy, ale za to uprawa jest wówczas narażona na atak zarazy ziemniaczanej.

Kolejnym czynnikiem, mającym duży wpływ na wysokość zbiorów jest stosowany płodozmian. Jakość plonów, ich wysokość i poziom zdrowotności bulw, zależy od tego co ile lat sadzimy ziemniaki na tym samym miejscu. I nie powinno się to odbywać częściej niż raz na 5 lat.

W uprawie ziemniaka jakość gleby ma znaczenie zdawałoby się wtórne.  Jest to bowiem roślina nie mająca zbyt wysokich wymagań. Oczywiście plony będą wyższe tam, gdzie ziemia będzie bardziej odpowiednia, np. gliniasto-piaszczysta bogata w składniki pokarmowe, będzie przewiewna i nie będzie kamienista. Optymalnie przygotowane podłoże to takie dobrze spulchnione do głębokości nawet 30 cm, gdy jego odczyn będzie oscylował w granicach 4,5-6,5 pH (zbyt zasadowy odczyn narazi uprawę na atak parcha zwykłego). Jak na roślinę, która podobno nie ma wymagań, to jednak trochę trzeba ich zapewnić by ziemniaki wydały satysfakcjonujący plon.

Przygotowanie podłoża

Zasada pierwsza to płytka orka, która wspomoże walkę z chwastami, szczególnie z perzem oraz głębokie spulchnienie podłoża. Po żniwach, jesienią, bardzo ważne jest usunięcie wszystkich chwastów oraz dostarczenie nawozu. Najlepiej sprawdza się oczywiście obornik, który zastosować trzeba przed orką zimową. Jeśli obornik będzie zastosowany wiosną, trzeba go jak najszybciej przeorać, gdyż to zapewni dobre efekty zawożenia. Zaraz po wiosennej orce koniecznym jest zagęszczenie podłoża wałem strunowym lub pierścieniowym.

Nawożenie w ekologicznej uprawie ziemniaka

Ziemniaki bardzo szybko i skutecznie potrafią wykorzystać nawozy naturalne, szczególnie dobrze przefermentowany obornik (20-30 t/ha). Nie można jednak z obornikiem przesadzać, gdyż doprowadzi do zbyt bujnego wzrostu roślin a to z kolei prowadzi do zmniejszenia ich odporności na choroby i szkodniki.

Oprócz obornika świetnie również sprawdza się kompost, którego przedawkować się nie da. Ważnym jest by kompost pochodził z gospodarstwa ekologicznego i składał się z odpadów roślinnych. W skład kompostu powinny wejść: chwasty, łęty ziemniaczane, łodygi kukurydzy, plewy, słoma, odchody zwierząt a także torfy, liście i rozdrobnione gałązki. 

Trzecim sposobem na dostarczenie nawozów pod uprawę ziemniaków są nawozy zielone. Są one nie tylko proste w zastosowaniu, wystarczy je bowiem wysiać a później przeorać, ale i bardzo skuteczne w dostarczaniu do podłoża azotu i węgla, występujących w prostych związkach, które łatwo i szybko ulegają mineralizacji w podłożu.

By stworzyć naprawdę bogate w składniki odżywcze podłoże, powyższe składniki należy uzupełnić jeszcze naturalnymi kopalinami mineralnymi (np. mączka bazaltowa).

Sadzenie ziemniaków

Idealne ziemniaki do sadzenia powinny mieć średnicę 3-4 lub 4-5 cm, okazy muszą być twarde, zdrowe i bez oznak uszkodzeń. Plony będą szybsze, gdy ziemniaki podkiełkujemy. Czynność ta polega na tym, że jakieś 2 tygodnie przed sadzeniem trzeba je umieścić w pomieszczeniu z oknem, w którym temperatura będzie wyższa od 0oC. By później nie mieć problemów z pielęgnacją ziemniaki trzeba sadzić w jednakowych odległościach, głębokościach i rozstawie. Termin sadzenia zależy od warunków atmosferycznych, temperatura gleby powinna mieć minimum 6-8oC. Najczęściej ma to miejsce w okolicach połowy kwietnia.

Pielęgnacja ziemniaków

Pielęgnacja ziemniaków polega przede wszystkim na walce z chwastami, które jeśli zdominują uprawę znacząco zmniejszą plony. Chwasty można niszczyć metodą wypalania lub je zwyczajnie pielić.

Po walce z chwastami często przychodzi jeszcze stoczyć walkę z chorobami. Najgroźniejszą jest zaraza ziemniaczana. Atakując liście znacząco osłabia wzrost bulw a porażone bulwy zaczynają gnić w trakcie przechowywania. Ziemniaki porażone zarazą są słabsze i przez to bardzo szybko atakują je inne grzyby i bakterie, które straty jeszcze potęgują. Gdy zaraza ziemniaczana zaatakuje uprawę można się w walce z nią posiłkować preparatami miedziowymi dopuszczonymi do użycia w uprawach ekologicznych.

Po chorobach i chwastach uprawa może paść jeszcze ofiarą największego szkodnika ziemniaków, a mianowicie stonki ziemniaczanej. Gdy ziemia jest żyzna i próchnicza a przy tym stosowany jest pięcioletni płodozmian te ataki stonki są rzadsze, ale niestety nie wykluczone. W walce z nią sprawdza się gnojówka z pokrzywy lub wyciąg z wrotyczu. Dobrze sprawdza się również opylanie roślin mączką bazaltową.

Zbiór kartofli

Na tydzień do trzech tygodni przed rozpoczęciem zbiorów kartofli trzeba usunąć z pola wszystkie łęty i chwasty. Następnie, gdy tylko pogoda jest sprzyjająca można rozpocząć tzw. wykopki. Powinny one odbyć się we wrześniu, najpóźniej w październiku. Jeśli temperatury nocą zaczną spadać, jakość bulw kartofli może znacząco zmaleć.

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl