Ekologiczna uprawa czosnku
Ekologiczna uprawa czosnku

Czosnek (Allium L.) to rodzaj rośliny z rodziny amarylkowatych. Obejmuje aż 700 gatunków rosnących w stanie dzikim na całej północnej półkuli. Pochodzi z Azji (z Chin lub Syberii) i znany jest człowiekowi od co najmniej pięciu tysięcy lat. W ogródkach uprawiany jest jako roślina jednoroczna lub dwuletnia czosnek pospolity, inaczej czosnek zwyczajny (Allium sativum L.), który jest gatunkiem byliny. Pełni rolę warzywa, przyprawy oraz rośliny leczniczej i tradycyjnej kuchni polskiej jest nie do zastąpienia. Dlatego nie może go zabraknąć w żadnym ogródku, szczególnie tym uprawianym metodami ekologicznymi, bez użycia sztucznych nawozów i środków ochrony roślin. Nie tylko będzie później służył w kuchni, ale rosnąc w ogródku odstraszy szkodniki i choroby wielu innych roślin.

Sadzenie czosnku

Czosnek można sadzić dwa razy w roku. Zimowy (czosnek ozimy) sadzi się jesienią, ale dobrze jest decydować się na niego w tych rejonach Polski, gdzie nie ma bardzo mroźnych zim. Daje on co prawda wyższe plony niż ten sadzony wiosną, ale niestety dość łatwo ulega przemarznięciu. Sadzi się go około połowy października, wówczas do zimy zdąży się zaaklimatyzować i dobrze ukorzenić. Ząbek powinien się znaleźć na głębokości 6 centymetrów i nie wkupuje się go a zwyczajnie wciska w podłoże. Odstępy między ząbkami to optymalnie ok. 10-15 cm.

Miejsce dla czosnku sadzonego wiosną powinno się przygotować już jesienią. Teren powinien zostać głęboko przekopany, dobrze spulchniony i wyrównany. Można w tym miejscu zasiać poplon, żyto lub rośliny motylkowe. Na przełomie marca i kwietnia kolejne dokładnie przekopanie, wyrównanie i można czosnek sadzić. Nie wtyka się już ząbków tak głęboko jak te jesienne, wystarczy tak na 2-4 cm i w odległości od siebie 6-10 cm.

Wymagania czosnku

Trzeba sprostać wielu wymaganiom tej nieprzeciętnej rośliny, jeśli główki mają być dorodne i piękne jak te ze sklepu. Przede wszystkim miejsce przeznaczone pod jego uprawę musi zostać głęboko przekopane i dobrze spulchnione. Kolejny bardzo ważny wymóg to żyzne próchnicze podłoże. Jeśli będzie zasilane obornikiem, to musi odczekać do kolejnego sezonu. Ale bez problemu i w każdych ilościach może być wzbogacone dobrze przesianym kompostem. Kompostu przedawkować się nie da a dostarczy wszelkich składników odżywczych. Czosnek nie lubi kwaśnego odczynu gleby. Jeśli taki jest, trzeba wcześniej rozsypać wapno. Jeżeli podłoże w naszym ogrodzie jest ciężkie, gliniaste i słabo przepuszczalne, to oprócz kompostu trzeba dodać drobnego żwiru lub piasku.

Czosnek w początkowej fazie swojego rozwoju lubi niskie temperatury, dlatego musi być zasadzony wczesną wiosną, żeby przez kilka miesięcy hartować się w chłodzie 0-10oC. Później natomiast preferuje ciepło, słońce i stabilną wilgotność podłoża. Ze względu na to, że ma króciutkie korzonki słabo asymiluje składniki odżywcze z podłoża. Wymaga zatem systematycznego nawożenia nawozami naturalnymi, ale ubogimi w chlorek. Ważne jest jeszcze dla czosnku po których warzywach rośnie i w jakim sąsiedztwie. Otóż nie sadzi się czosnku w miejscu, w którym wcześniej rosły buraki, ziemniaki, kapusta czy cebulowe. Ale jak najbardziej po pomidorach, ogórkach czy fasoli i najlepiej w bliskim sąsiedztwie albo pomiędzy truskawkami, pietruszką lub marchwią.

Do sadzenia wybiera się zdrowe i dorodne główki. Dzieli się je na ząbki i usuwa odstające łupiny. Przez godzinkę dobrze jest je moczyć i zaprawić mączką bazaltową lub inną naturalną zaprawą nasienną. Następnie każdy ząbek po kolei wciska się w pulchne podłoże piętką w dół. Całość należy obficie podlać.

Pielęgnacja czosnku

Na tym w zasadzie można poprzestać, ograniczając się do odchwaszczania grządek z czosnkiem. Ale jeśli naszą kuchnię mają zdobić piękne warkocze, to jest jeszcze sporo do zrobienia.

Przede wszystkim systematyczne nawadnianie. Czosnek lubi wodę, ale nie stanie w niej. Stale lekko wilgotna ziemia jest dla niego najlepsza. Oczywiście nawożenie. Musi być częste ze względu na te krótkie korzonki. Dobrze jest zatem co tydzień dolać do wody biohumusu. Oczywiście na bieżąco usuwanie chwastów, których czosnek nie znosi i spulchnianie przy okazji podłoża wkoło.

Czosnek ozimy zbiera się pod koniec lipca a jary w drugiej połowie sierpnia. Nie ma zatem wielkiej różnicy dotyczącej pory zbiorów czosnku zasadzonego jesienią, to jest raptem 3 tygodnie. Dojrzały ma już wiotki pęd i żółkniejące liście. Nie powinno się czekać z wykopywaniem aż całkiem zaschną, gdyż w trakcie wyjmowania główki mogą się zacząć rozpadać. Takie rozpadające się główki nie nadają się już do przechowywania całą zimę, zaczną gnić lub usychać, także lepiej go wykopać zbyt wcześnie niż za późno. Czosnek najlepiej jest wykopywać widłami, dobrze podważając najpierw ziemię wkoło. Później w suchym, przewiewnym pomieszczeniu trzeba mu pozwolić wyschnąć, rozkładając pojedynczo. Czosnek przechowuje się zimą w chłodnym i suchym pomieszczeniu, temperatura nie powinna w nim przekraczać 5oC. Oczywiście jeden warkocz zawsze musi wisieć w kuchni, by móc go używać do woli.

Trzeba włożyć sporo pracy w uprawę czosnku, by był dorodny i zdrowy. Ale gra jest warta świeczki. Mamy zawsze pod ręką własne, ekologiczne, niezwykle aromatyczne lekarstwo na przeziębienie i dodatek do potraw.

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl